Egonaldi luzeko eta zainketa aringarrietako pazienteek maiatzetik jaso dezakete euren maskoten bisita Arabako ESIko Santiago eta Txagorritxu ospitaleetan. Esperientziak 16 topaketa arrakastatsu izan ditu dagoeneko Osakidetzan, eta Sevillako Humanizazioaren Nazioarteko Biltzarrean aurkeztuko dute.
Ospitalea dagoeneko ez da animaliei debekatutako lekua Araban. Gasteizko Santiago eta Txagorritxuko ospitaleetan Mask-ospitalea izeneko esperientzia pilotua jarri dute martxan pazienteak motibatzeko. Segurtasun eta higiene protokoloak errespetatuta, pazienteek euren txakurren bisitak jaso ahal izango dituzte osatzen diren bitartean estresa eta antsietatea murrizteko.
«Zaintza humanizatzeak paradigma-aldaketa dakar: pazientea erdigunean jartzea eta haren ahotsa entzutea» azaldu du Juanjo Jarasek, Arabako ESIko Kalitatearen Unitateko gainbegirale eta Humanizazio Batzordeko presidenteak. Lehendik ere plangintza estrategikoan aurreikusita zegoen pazienteei maskotak hurbiltzeko aukera, eta bere txakurrari agur esan nahi zion gaixo terminal batek eskaera egin zuenean hartu zuen forma ekimenak. Geroztik, Osakidetzako proiektua sendotu egin da, eta, maiatzean esperientzia pilotua martxan jarri zenetik, hamasei bisita antolatu dituzte. Segurtasun- eta higiene-arrazoiak direla eta, oraingoz txakurrak dira ospitalera sartzeko baimena duten animalia bakarrak, eta baimena lortzeko, Arabako Albaitarien Elkargo Ofizialarekin adostutako baldintzak bete behar dituzte.
Berme sanitarioak eta logistikoak
Mirari emozionala gerta dadin, ikusten ez den ahalegina dago atzean. Arabako Albaitarien Elkargo Ofizialak jarraibide espezifikoa diseinatu du: txakur bakoitzak bere pasaporte ofiziala eta osasun-ziurtagiri eguneratua izan behar ditu. «Ez da animaliak sartzen uztea besterik gabe, berme guztiekin egitea baizik», zehaztu du Jarasek.
Protokoloak hiru bisita-modalitate ditu: kanpoko elkarguneak (lorategietako pergolak), barruan jendetsuak ez diren eremuak eta pazientearen gela bera. Azken kasuan, beharrezkoak dira mediku arduradunaren baimena, solairuko arduradunarena eta gelakidea egonez gero, haren ahozko baimena.
«Erabateko aldaketa ikusi dugu; ez da soilik ebidentzia zientifikoa, onura ia berehalakoak antzematen ari gara pazienteen aldartean», adierazi du Juanjo Jaras Osakidetzako profesionalak.
Zeladoreak, prozesuaren protagonistak
Zeladoreak dira ekimenean protagonismo handiena dutenak, maskotari harrera egiteaz eta lekura eramateaz arduratzen baitira. Horretarako aurretik adostutako bideak erabiltzen dituzte, esaterako, barneko igogailuak. David Silvak, Txagorritxuko zeladoreen buruak, harrotasunez hitz egin du bere lantaldeaz: «Antolaketari dagokionez, zeladoreek bete-betean hartu dute parte; haiei esker funtzionatzen du arin eta seguru».
«ERABATEKO ALDAKETA IKUSI DUGU; EZ DA SOILIK EBIDENTZIA ZIENTIFIKOA, ONURA IA BEREHALAKOAK ANTZEMATEN ARI GARA PAZIENTEEN ALDARTEAN» Juanjo Jaras.
Logistika xehetasun handiz neurtuta dago. Senideak zeladoreen arduradunekin harremanetan jartzen dira bisita arratsaldez adosteko (18:00etatik 20:00etara). Ospitalera iritsitakoan, maskota identifikatu, eta proiektuaren logotipoa duen zapia jartzen zaio. 30 minutu inguruko bisitaren ondoren, garbiketa-protokoloak aktibatzen dira zentroaren asepsia zaintzeko.
Zeladoreen lana funtsezkoa da, eskaintzen duten laguntzagatik ez ezik, segurtasun-sentimendua transmititzeagatik ere. Familia asko animalia ospitalean nola portatuko den beldur dira, baina zeladoreen gertutasunak prozesu guztia errazten du.
Proiektuak onurak dakarzkie zeladoreei ere. Ohiko lanez gain, motibazio berezia sortzen da zeladoreen lantaldean, eguneroko errutinatik atera eta pazienteen ongizatean onura ikusten dutelako. Hala berretsi du Osakidetzako Mikel Alberdi zeladoreak: «Pazienteek asko eskertzen dute, eta guk ere sentitzen dugu une horietan gure parte hartzea berezia dela»
Txakurrak ere pozik
Paziente eta Osakidetzako profesionalez gain, jakina da maskotentzat ere onuragarria dela. Jabearengandik banatuta egoteak estresa sortzen die txakurrei, eta bisitei esker, paziente eta maskoten arteko harreman emozionala indartzen da. Beraz, esan daiteke norabide bikoitzeko terapia dela. Hori gutxi balitz, txakurrek proiektuaren zapia eramaten dute etxera oroigarri gisa.
Humanizazio Batzordea pozik dago lortutakoarekin, baina hasiera besterik ez dela diote. Helburua da proiektua sendotzea eta, agian, etorkizunean beste zerbitzu batzuetara ere zabaltzea. Horretarako, funtsezkoak izango dira proiektuaren emaitza eta pazienteen balorazioa.
Erreferente Sevillako biltzarrean
Arabako ESIko ordezkariek Sevillako Humanizazioaren Nazioarteko IV. Biltzarrean aurkeztuko dute Osakidetzako Mask-ospitalea proiektua. «Beste zentro batzuk protokoloa eskatzen ari zaizkigu dagoeneko. Nahi izatea ahal izatea da, eta guk pausoa ematea erabaki dugu», aitortu du Jarasek ausardia instituzionala nabarmenduz.
Txakurren presentziak giro gozoagoa sortzen du; osasun-langileen eta beste gaixo batzuen errutina apurtzen laguntzen du. Azken finean, proiektuak ospitaleko egonaldia atseginago bihurtzen du, zaintza integrala bermatuz.
Esperientzia jende gehiagorengana iristeko, Arabako ESIan humanizazioari buruzko jardunaldiak antolatzeko aukera aztertzen ari dira, ezagutza zabaldu, iritziak partekatu eta profesionalen arteko lankidetza indartzeko.
